Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
27 lipca 2017
poprzedni miesiąc następny miesiąc
pn wt śr czw pt so nd
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
imieniny
Aureliusza, Natalii, Rudolfa
Znajdujesz się w: Strona główna Aktualności
Kino letnie w Borkach, 29.07.17

czytaj więcej

Kino letnie w Borkach, 29.07.17

Bon Malucha – Gmina Radzymin wprowadza dofinansowanie do opieki  dla najmłodszych

czytaj więcej

Bon Malucha – Gmina Radzymin wprowadza dofinansowanie do opieki dla najmłodszych

Od 1 lipca rusza Radzymińska Karta Mieszkańca

czytaj więcej

Od 1 lipca rusza Radzymińska Karta Mieszkańca

Wakacje w Parku 2017 - Zapraszamy w każdą niedziele od 25.06 do 27.08

czytaj więcej

Wakacje w Parku 2017 - Zapraszamy w każdą niedziele od 25.06 do 27.08

Utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych – rowów melioracyjnych!

czytaj więcej

Utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych – rowów melioracyjnych!

Ruszyły zapisy na XXVI półmaraton Bieg 1920

czytaj więcej

Ruszyły zapisy na XXVI półmaraton Bieg 1920

Rekrutacja do szkół i przedszkoli w roku szkolnym 2017/2018 w Gminie Radzymin

czytaj więcej

Rekrutacja do szkół i przedszkoli w roku szkolnym 2017/2018 w Gminie Radzymin

Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa - sprawdź, czy jest bezpiecznie!

czytaj więcej

Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa - sprawdź, czy jest bezpiecznie!

Aktualności

 
2017-07-17

1 sierpnia – rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego i "Akcji Burza"

W dniu 1 sierpnia, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego i rozpoczęcia akcji „Burza” o godz. 17:00 w Radzyminie rozlegnie się syrena. Prosimy o zatrzymanie się na minutę ciszy, aby uczcić bohaterów i poległych tamtych dni. Zaraz po godz. 17:00 w radzymińskiej kolegiacie odbędzie się rocznicowa Msza Święta.

Dziękujemy Międzyszkolnemu Klubowi Historycznemu im. Armii Krajowej Ziemi Radzymińskiej za inicjatywę upamiętnienia rocznicy akcji „Burza” i ks. proboszczowi Stanisławowi Popisowi za przygotowanie rocznicowej mszy świętej w "Godzinę W".

W tym dniu wspominamy też akcję „Burza” na ziemi radzymińskiej i dramatyczne wydarzenia lipca i sierpnia 1944. Poniżej fragmenty z książki „Dzieje Radzymina” autorstwa p. Jana Wnuka, wydanej nakładem Towarzystwa Przyjaciół Radzymina:

„(…) Zgodnie z planem powszechnego powstania przeciw okupantowi, w Podokręgu Armii Krajowej Warszawa Wschód, podjęto plan >Akcji BurzaWschód<, w skład której weszła 8 Dywizja Piechoty AK, a jej jednostką był 32 pułk piechoty, którym dowodził dotychczasowy dowódca Radzymińskiego Obwodu AK, major Edward Nowak, ps. Jog.

Rozpoczęcie >Akcji Burza< w radzymińskim obwodzie AK zbiegło się z niespodziewaną akcją sowieckiego 3 Korpusu Pancernego z 2 Armii Pancernej, który niespodziewanie klinem wysforował się przed linię długiego frontu wojny i od strony Siedlec i Mińska Mazowieckiego wjechał na tereny radzymińskiego powiatu. (…)

3 Korpus tej armii najbardziej wysunięty do przodu i operujący na naszym terenie nie miał tez wsparcia piechoty i dostaw paliwa do czołgów. Jest podejrzenie, że nagłe, nieprzygotowane uderzenie sowieckich sił pancernych w końcu lipca na Warszawę mogło być prowokacją Stalina, zmierzająco do przedwczesnego wybuchu Powstania Warszawskiego. Jeżeli tak to było, to Stalin osiągnął swój cel, bo zajęcie Radzymina 30 lipca 1944 r. i zbliżanie się sowieckich  czołgów do warszawskiej Pragi zdecydowało o rozkazie wybuchu powstania 1 sierpnia.

Bitwa Pancerna, jaka rozegrała się pod Warszawą w dniach od 30 lipca do 4 sierpnia 1944 roku była największą na ziemiach polskich i trzecią, po bitwach na Łuku Kurskich i pod Falaise, bitwą [pancerną] w całej II wojnie światowej. Zaangażowanych było w niej po obu stronach 1300 czołgów i dział pancernych. (…)

Zbliżanie się sowieckich czołgów do Radzymina przyśpieszyło akcję żołnierzy AK radzymińskiej 1 kompanii, zgrupowanej w Orzeszniku. O świcie 30 lipca żołnierze tej kompanii zaatakowali Radzymin. W akcji brało udział 70 żołnierzy pod dowództwem por. Kajetana Fijałkowskiego, ps. Rafał.

Mieszkańcy Radzymina swoich wyzwolicieli witali entuzjastycznie, wychodząc z domów na ulice. Pojawiły się biało-czerwone flagi, a często i śpiew >Jeszcze Polska nie zginęła…

Kilka godzin później wjechały od strony Wołomina do Radzymina sowieckie czołgi 103 brygady 3 Korpusu Pancernego. Mieszkańcy powitali ich również entuzjastycznie, nie wiedząc przecież o ich dalekosiężnych zamiarach. Doszło do spotkania oficerów sowieckich z dowództwem AK. Do miasta przybył serdecznie witany dowódca Grupy Operacyjnej AK >Wschód< płk Hieronim Suszczyński, ps. Szeliga.

W mieście utworzono punkt werbunkowy do AK. Zgłosiło się do niego wielu mieszkańców. Powstała też polska miejska komendantura, której komendantem został ppor. Leon Stacewicz, ps. Sęk.

Czołgiści sowieccy mieli dalsze plany akcji w kierunku warszawskiej Pragi, ale ich działania zostały zatrzymane w rejonie Zielonki i Strugi, gdzie Niemcy mieli sieć bunkrów w zalesionych, piaszczystych wzgórzach.

Sytuacja dla Rosja stawała się coraz trudniejsza. Brakowało tak potrzebnego wsparcia piechoty oraz paliwa dla czołgów. (…)

Braki w zaopatrzeniu wojsk sowieckich, a przede wszystkim brak osłony skrzydeł Korpusu, który daleko klinem wbił się w pozycje niemieckie, ułatwiło Niemcom przejście do kontrataku z kilku stron. 31 lipca rozpoczęła się niemiecka akcja na miasto, która przybrała na sile wieczorem i w nocy. W obronie Radzymina razem z sowieckim czołgistami walczyli żołnierza AK. (…)

Radzymin atakowały doborowe niemieckie jednostki pancerne. Od Wyszkowa 4 Dywizja Pancerna, od strony północno-zachodniej 19 Dywizja Pancerna. W rejon walk podążały też inne, zaprawione w bojach niemieckie jednostki pancerne. (…)

Po ciężkich bojach o Radzymin, 2 sierpnia około godz. 13:00 wjechały do miasta od strony północno-zachodniej czołgi niemieckiej 19 Dywizji pancernej. Wieczorem tego dnia dołączyły do nich czołgi 4 Dywizji, które przybyły szosą wyszkowską.

Sowiecki czołgi wycofały się z miasta w kierunku Wołomina, a wraz z nimi żołnierze Armii Krajowej. Opuszczając Radzymin dowódca Grupy Operacyjnej AK >Wschód< płk Hieronim Szeliga wydzielił ze składu załogi Radzymina pododdział sierż. Czesława Wojdy, ps. Mazur, w sile około 30 żołnierzy z zadaniem osłaniania sowieckich czołgów. W bitwie z Niemcami w Górkach Mironowskich koło Wołomina oddział ten został doszczętnie rozbity. Dowódca oddziału >Mazur< z kilkoma żołnierzami dostali się do niewoli. Jeńców Niemcy zamordowali.

Wielka bitwa pancerna w rejonie Radzymina i Wołomina zakończyła się klęską wojsk sowieckich. Na placu boju zostało ponad 300 ich zniszczonych czołgów. Te, które nie mogły wyjść z okrążenia, wkręcały się gąsienicami w ziemię, walcząc do ostatniego naboju. W ręce Niemców dostało się też wielu rosyjskich jeńców. Grupę ich Niemcy zgromadzili na placu T. Kościuszki. Mieszkańcy Radzymina rozpoznawali twarze tych, których niedawno witali jako wyzwolicieli. Kilkunastu żołnierzy przechowali Polacy między innymi w domu Anny Żmijewskiej w Wiktorowie.

6 sierpnia dowódca 32 pp AK mjr Edward Nowak >Jog<, biorąc pod uwagę zajęcie przez Niemców wcześniej wyzwolonych Radzymina i Wołomina oraz nasycenie terenu wojskami niemieckimi i ich dużą aktywność, wydał rozkaż zakończenia >Akcji Burza< na terenie Obwodu >Rajski Ptak< i >Burak<.

Rozkazu tego nie wykonała radzymińska I kompania ppor. >Rafała< i wraz z wołomińskim oddziałem NSZ Telesfora Badetki >Wiktora<, postanowiła walczyć dalej.

8 sierpnia kompania opuściła rejon Jasienicy, gdzie odpoczywała i udała się w lasy w rejonie Kamieńczyka, a później, po przekroczeniu Liwca w nocy z 10 na 11 sierpnia, przeszła w lasy łochowskie. 15 sierpnia w nierównym boju z Niemcami pod Jerzyskami została prawie doszczętnie rozbita i przestała istnieć. Z grupy około 100 żołnierzy ocalało 22. (…)

Ta ostania bitwa żołnierzy Radzymińskiego Obwodu AK zakończyła epopeję bohaterskich zmagań z okupantem. Zbliżające się odgłosy nowej ofensywy sowieckiej, która miała przynieść wolność, za którą przelewali krew żołnierze AK, przyniosła im nowe zniewolenie, a często i śmierć, której uniknęli od jednego okupanta.

Wkraczając do Radzymina Niemcy, po zwycięskiej dla nich bitwie pancernej, rozpoczęli przywracać stare, okupacyjne porządki. Wznowiono działalność aparatu terroru wobec Polaków. Wyszukiwano osoby, które były zaangażowane w niepodległościową działalność, szczególnie w dniach tej kilkudniowej wolności w mieście na przełomie lipca i sierpnia.

Niemcom nie pozostało jednak wiele czasu. Nowy front wojny zbliżał się do stolicy, gdzie trwało Powstanie Warszawskie. Przed opuszczeniem miasta zdołali jeszcze dokonać zbrodni w Aleksandrowie i wysadzić w powietrze fronton radzymińskiego kościoła z okazałymi wieżami.

30 sierpnia 1944 r. wojska sowieckie powtórnie wkroczyły do Radzymina, wyzwalając miasto. Dokonali tego żołnierze 47 i 70 Armii I Frontu Białoruskiego we współdziałaniu z 8 Korpusem Pancernym Gwardii.”

Źródło: Jan Wnuk, „Dzieje Radzymina”, Towarzystwo Przyjaciół Radzymina 2015.

 
Urząd Miasta i Gminy Radzymin, Pl. T. Kościuszki 2, 05-250 Radzymin, woj. mazowieckie
tel.: +48.227866292, fax: +48.227865195, email: umig@radzymin.pl, http://www.radzymin.pl
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 projekt: INTERmedi@    |    zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x